spojrzenia na północ /fragment/
- środa, 12, kwiecień 2017 23:34
- Andrzej Pilipiuk
Pierwszy odcinek cyklu Gang Olsena obejrzałem mając 12 może 13 lat. Całą serię nasza telewizja pokazała na pocz. lat 90-tych. Wiele razy śnił mi się identyczny sen – wędruję brzegiem morza wśród na wpół zatopionych bloków skalnych… I pewnego dnia oglądając po wieloletniej przerwie film „Gang Olsena jedzie na Jutlandię” skojarzyłem że to chyba odbicie tego filmu. Tylko że tam były na wpół zatopione betonowe bunkry… Teraz parę słów o starości i przemijaniu…
Cykl filmów o perypetiach genialnego kasiarz i jego dwu kumpli nieudaczników zaczęto kręcić pod koniec lat 60-tych. Ostatni 13-ty odcinek serii powstał w roku 1981. W 1998 po siedemnastoletniej (!!!)przerwie pojawił się pomysł by zmierzyć się z legendą. Tom Hedegaard, reżyser współpracujący wcześniej przy kilku częściach cyklu zdołał skrzyknąć starą drużynę i powstał jeszcze jeden - czternasty film. Zadanie było karkołomne. Odtwórca głównej roli Ove Sprogøe miał już siedemdziesiąt dziewięć lat i zasadniczo od dłuższego czasu wybierał się na zasłużoną emeryturę. Morten Grunwald - „Beny” - został w międzyczasie bardzo ważnym urzędasem – dyrektorem kilku teatrów i kierownikiem zjednoczenia kinematograficznego. Poul Arne Bundgaard - „Kield” - był ciężko chory.
Z ról drugoplanowych: „Yvonn” – filmowa żona Kielda już nie żyła – grająca ją duńska aktorka Kirsten Walther zginęła w roku 1987r w wypadku samochodowym. Jes Holtsø „Børge” – syn Kielda został muzykiem.
Duńska kinematografia jest w Polsce praktycznie nie znana – wspomnę zatem ze Ove Sprogøe „Olsen” miał w swoim dorobku role w 143 filmach (!!!) do tego śpiewał, podkładał głos jako lektor w filmach animowanych, występował w teatrze, a nawet zajmował się teatrem kukiełkowym. Najciekawszą jednak postacią aktorskiego trio był „Kield” – w serii filmów pocieszny grubas, jąkający się ze strachu i wstrząsany tikami nerwowymi. Tchórz, fajtłapa, nieudacznik życiowy i pantoflarz terroryzowany przez rzutką żonę – Yvonn. Wiecznie przestraszony tulący się do starej zniszczonej lekarskiej torby. Prywatnie poza planem filmowym człowiek ten był bohaterem wojennym, uczestnikiem duńskiego ruchu oporu, oraz znanym śpiewakiem operowym. Nagrania jego głosu pojawiły się na setce płyt z muzyką poważną. Fakt że w ogóle zdołał zagrać w czternastej części przygód zakrawa na cud i pokazuje ogromny triumf woli - bowiem w tym okresie poruszał się na wózku inwalidzkim. „Kield” chorował ciężko na cukrzycę i podczas kręcenia tego ostatniego 14-tego odcinka serii z planu filmowego kilkukrotnie zabierała go karetka. Za którymś razem już do kolegów nie wrócił… Zmarł na skutek niewydolności nerek.
To nie był koniec czarnej serii – w trakcie kręcenia zdjęć zmarło jeszcze dwu aktorów trzecioplanowych - Benny Hansen grający portiera oraz Bjørn Watt-Boolsen znany z wcześniejszych części jako szef policji tu obsadzony w roli sekretarza stanu. Na domiar złego zmarł także reżyser - Tom Hedegaard. Film mimo to ukończono! Reżyserię przejął Morten Arnfred, w kilku brakujących scenach Kielda zastąpił dubler. Aktorstwo – sztuka oszukiwania widza…
Widać że pierwotne plany były trochę inne, scenariusz poprzerabiano, ale zważywszy na tragiczne okoliczności powstania i na długość przerwy efekt końcowy i tak budzi szacunek. W chwili gdy piszę te słowa z aktorów którzy wcielili się w niezapomnianych członków gangu Olsena żyją już tylko „Beny” i „Børge”.
Mimowolnie gdy patrzę na te filmy przypomina mi się nasza komedia kryminalna - „Vabank” – Juliusza Machulskiego z 1981roku. Tylko że u nas nakręcono jedynie dwa odcinki tego cyklu. Gdybyśmy żyli w normalnym kraju kapitalistycznym – zapewne powstałoby ich więcej. Wróćmy do lokalu na dworcu.
Ponownie ujrzałem ten szyld po latach oglądając u teściów tv. W 2015-tym roku. Nasi niechciani bracia muzułmanie „ubogacili kulturowo” Oslo zabijając tam 3 osoby z broni automatycznej… Zdeptano moje podwórko.
A teraz ciekawostki: Serię o przygodach 3 włamywaczy-nieudaczników znamy z klasycznej wersji duńskiej Tymczasem Szwedzi i Norwegowie nakręcili własne wersje!
Szwedzka: https://www.youtube.com/watch?v=VzuRp2RGboc
kawałek wersji norweskiej https://www.youtube.com/watch?v=j7hcxIzIFqI
a to - zapnijcie pasy - coś z niemiec - https://www.youtube.com/watch?v=mj_VlW_jvc0 konna rewia w Lipsku wykonana w 2004-tym roku dla uczczenia pamięci zmarłego Ove Sprogøe - odtwórcy roli Egona Olsena.







