Komu biją nasze dzwony...?

Cztery dzwony - dzieło malarza Aleksandra Borawskiego zostały przygotowane w 1921-1925 dla projektowanej świątyni Opatrzności Bożej. Sybolizowały martyrologię naszego narodu, zrywy niepodległościowe, honor oręża oraz odzyskanie woloności.

dzwonniewolidzwonpoleglych

 

dzwonwyzwoleniadzwonodrodzenia

zdjęcia pochodzą z przedwojennnego czaopisma katolickiego "wiara i czyn"

 

Ich odlanie wymagało najwyższych umiejętności ludwiarskich - albowiem rzeżby na powierzchni a nawet czy namiar liter i ornamentów łatwo psują dźwięk. W 1939 roku trafiły na wystawę światową do USA. Eksponowano je w polskim pawilonie. Wrócić przed wybuchem wojny już nie zdążyły...

Z tego co wyrzebałem dwa z dzwony nadal istnieją - po likwidacji polskiego pawilonu komisarz wystawy za zgodą Ambasady(!!!) wyprzedał zgromadzone tam eksponaty. Dziesiątki wyjatkowych dzieł sztuki zlicytowano za grosze. Część z nich kupiła emigracja i polskie intytucje kulturalne w USA. Los większości jest obecnie nieznany. 

Do Polski powrócił tylko jeden z dzwonów. Filmowiec Jerzy Stanisław Starczewki w 1940 roku zakupił Dzwon Poległych a w 1948 wysłał do do Polski - w darze dla warszawskiego kościoła Karmelitów (czyby ten przy ul. Racławickiej?)

https://www.pepe-tv.eu/wyjatkowa-pamiatka-z-przeszlosci/ 

*

Dzwon  Wyzwolena trafił do parafii w Stamford - pod opiekę ówczesnego proboszcza - Polaka.

http://dziennik.com/publicystyka/kultura/zapomniane-skarby-polskiego-pawilonu/

 

Losy pozostałych są obecnie nieznane. 

Artysta który je zaprojektował zmarł podczas wojny w przytułku... 

 

*

 

Inny dzwon pięknie dekorowany przez Aleksandra Borawskiego odnalazł się niedawno w Mińsku na Białorusi.

https://pl.linkfang.org/wiki/Garnizon_w_Helenowie

https://belsat.eu/pl/news/w-minsku-zdemontowano-tajemniczy-polski-dzwon/

https://atria.edu/rtp-live/ https://www.dilia.eu/rtp-slot-pragmatic/